News

Kolor jako znak towarowy

Kolory mają ogromną siłę marketingową. Nawet nie mając szansy dostrzec logo czy przeczytać nazwy, najczęściej zwrócimy uwagę na kolorystykę billboardu, sklepu czy produktu. Widzimy lilowy kolor – a nasze myśli odruchowo kierują się ku konkretnej marce słodyczy. Podobnie – nawet po zasłonięciu wszystkich szyldów, bez najmniejszych wątpliwości rozpoznamy, do którego z operatorów telekomunikacyjnych należy dany salon. Przykłady takie można mnożyć w nieskończoność – stacje benzynowe, banki, sklepy …

Nie jest przypadkiem, że wielu przedsiębiorców dąży do wytworzenia jednoznacznego skojarzenia między określonym kolorem a ich działalnością. W zależności od branży może to dotyczyć wyglądu sklepów, salonów, punktów usługowych czy samych towarów. Przedsiębiorcy działający w danej branży wybierając określoną kolorystykę, dążą do zwiększenia rozpoznawalności względem konkurencji, ale ostatecznym celem biznesowym jest doprowadzenie do sytuacji, w której określony kolor jednoznacznie łączy się z danym podmiotem i kiedy nie da się oddzielić koloru od marki.

Efekt taki jest skutkiem ciężkiej i świadomej pracy – długotrwałego i konsekwentnego jego używania w obrocie. Czy wobec tego można uzyskać prawa do danego koloru? W szczególności czy możliwe jest zarejestrowanie koloru jako znaku towarowego? Oczywiście koloru per se, koloru jako takiego, a nie znaku towarowego graficznego, którego kolor jest tylko elementem?

Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca. Można uzyskać prawo ochronne na znak towarowy będący kolorem, ale jest to trudne.

W świetle orzecznictwa pojedynczy kolor z reguły nie ma bowiem zdolności odróżniającej dla żadnych towarów i usług, z wyjątkiem bardzo szczególnych okoliczności, kiedy to znak jest absolutnie niezwykły, uderzający w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług (na przykład różowy kolor dla materiału izolacyjnego).

Trybunał Unii Europejskiej w wyroku z dnia 6 maja 2003 roku w sprawie C‑104/01 Libertel Groep BV v Benelux Merkenbureau wyjaśnił kilka istotnych kwestii związanych z rejestracją koloru jako znaku towarowego, m.in. wskazał, iż:

  • Konieczne jest uwzględnienie interesu ogólnego, tak aby nie ograniczać w sposób nieuzasadniony dostępności kolorów dla innych przedsiębiorców;
  • Kolor jako taki może zostać uznany za mający charakter odróżniający, jeżeli z punktu widzenia docelowej grupy odbiorców znak towarowy umożliwia identyfikację towaru lub usługi, o których rejestrację wniesiono, jako pochodzących od określonego przedsiębiorcy i w rezultacie odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów lub usług innych przedsiębiorców;
  • Aby stwierdzić, czy znak towarowy posiada charakter odróżniający należy przeprowadzić analizę konkretnego stanu faktycznego, uwzględniającą wszystkie okoliczności danego przypadku, w tym także dotychczasowe używanie znaku towarowego.

Tzw. wtórna zdolność odróżniająca może znacznie ułatwić rejestrację koloru jako znaku towarowego. Przykładowo – poniższy znak towarowy za drugim podejściem został zarejestrowany przez Urząd Patentowy pod numerem R.310678 dla usług łączności w zakresie: telefonii komórkowej.

Pierwsze zgłoszenie spotkało się z odmową rejestracji. Po kilku latach operator telekomunikacyjny ponownie wystąpił o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy wykazując jego wtórną zdolność odróżniająca i rejestracja zakończyła się sukcesem.

Powyższe orzeczenie jest dobrym przykładem na specyfikę „koloru jako znaku towarowego”. W przypadku „klasycznych” znaków towarowych, możliwe jest stworzenie znaku od podstaw, zabezpieczenie go rejestracją (oczywiście przy spełnieniu innych wymogów), a dopiero później rozpoczęcie pracy nad budowaniem rozpoznawalności i pozycji znaku. Rejestracja w dużej mierze zabezpiecza taką pracę i gwarantuje, że nie pójdzie ona na marne.

W odniesieniu do koloru natomiast kolejność jest najczęściej odwrócona – rejestracja jest niejako nagrodą za ciężką pracę, która została już wykonana.

W przypadku natomiast, gdy znak nie zyskał jeszcze wtórej zdolności odróżniającej, a przedsiębiorca chce zastrzec kolor jako znak towarowy, szanse na jego rejestrację wzrastają, jeżeli znak ma być zarejestrowany dla wąskiego zakresu towarów lub usług.