News

Przeróbki i opracowania projektów architektonicznych

Nasi klienci regularnie pytają nas, czy mogą swobodnie wprowadzać zmiany w projektach wykonanych przez inne podmioty, w tym np. przez podwykonawców. Często też np. w toku inwestycji powstaje konieczność usuwania wad projektów, w tym sporządzania projektów zamiennych lub po prostu projektów zmodyfikowanych pod konkretną potrzebę inwestora. Czy takie sytuacje są dopuszczalne? Czy można samodzielnie zmienić projekt lub dostosować go do aktualnych „wymogów budowy” i następnie tak zmieniony projekt wykorzystać lub rozporządzać nim?

Odpowiedź na powyższe pytanie jest uzależniona od tego, czy zostały nabyte prawa zależne do utworu jakim jest projekt architektoniczny (lub inny, np. projekt instalacji). Jeśli tak, wprowadzanie modyfikacji i dalsze wykorzystywanie lub rozporządzanie projektem jest dopuszczalne. Jeśli nie, powstaje problem, gdyż w takiej sytuacji bez zgody autora zmodyfikowany projekt nie może być wykorzystany lub też jego wykorzystanie jest znacznie ograniczone.

Czym są zatem wspomniane tajemnicze prawa zależne? Otóż są to prawa do wykorzystania lub rozporządzania opracowanym, zmienionym lub zmodyfikowanym projektem. Nabycie praw zależnych jest kluczowe w kontekście możliwości wprowadzania zmian do projektów.

Dlatego też na gruncie umownym, w ramach przeniesienia praw zależnych do projektu, jeśli oczywiście jest to zgodne z celem biznesowym, reguluje się najpierw zezwolenie nabywcy projektu na dokonywanie zmian lub poprawek w projekcie lub jego częściach, w tym np. w związku z opracowaniem innych projektów na podstawie projektu wyjściowego, jak również na włączenie projektu lub jego fragmentu do innego utworu, a także np. na połączenie lub wykorzystywanie projektu wraz z innym utworem. Następnie, autor projektu powinien zezwolić nabywcy projektu na rozporządzanie i korzystanie z opracowań projektu lub jego części oraz przenieść na nabywcę prawo do dalszego zezwalania na wykonywanie zależnych praw autorskich. Dzięki takiemu nabyciu praw zależnych nabywca będzie miał pełną swobodę w dostosowywaniu projektu do własnych potrzeb, w tym w zakresie związanym np. z usunięciem usterek i wad projektu, oraz będzie uprawniony do rozporządzania zmienionym projektem. Z perspektywy biura projektowego taka regulacja jest niezbędna w relacjach z podwykonawcami – dzięki niej nabycie praw autorskich do projektu będzie pełne i sensowne z praktycznego punktu widzenia.

Z naszego doświadczenia wynika, że brak nabycia praw zależnych może stanowić ogromny problem np. w sytuacji spornej, kiedy w toku budowy chcemy wprowadzić zmiany do projektu lub go przerobić. Często, ze względu na brak nabycia praw zależnych, bez zgody pierwotnego autora jest to niemożliwe lub znacznie utrudnione, co w efekcie przekłada się na impas na budowie.